امروزه تفریح کودکان در طبیعت، عبارت غریبی است که بیشتر به صورت خاطرات دوری از دوران کودکی والدین یاد میشود. شاید کودکان دههی شصت آخرین نسلی بودند که فعالیتهای جسمی و تفریحات جنبشی و حرکتی در طبیعت را به شکلی محسوس تجربه کردهاند.
متاسفانه در دههی اخیر اهمیت تفریح کودکان با دوران قبل ، زمین تا آسمان تفاوت کرده است. دیگر خبری از تفریح کودکان در دل طبیعت نیست و ابزار الکترونیکی جای بازی کردن کودکان با والدین را گرفتهاند. به عقیدهی روانشناسانِ بهنامِ عصر حاضر، این تغییر سبک تفریح کودکان، خروجی فاجعهباری داشته است. فراگیر شدن اختلالات بیشفعالی و نقصتوجه (ADHD)، اوتیسم، ناتوانی در برقراری ارتباط، ظهور اعتیاد به اینترنت در کودکان تنها گوشهای از این فاجعه را نشان میدهد.
از اینرو تنها راه چاره برای جلوگیری از ظهور این ناهنجاریها در کودک، توجه بیشتر به اهمیت تفریح کودکان و آگاهسازی از بهترین تفریحها برای آنها است. در این مقاله قصد داریم دانش شما را در حیطه اهمیت تفریح کودکان افزایش داده و بهترین راهکارها را جهت رشد کودک دلبند شما ارائه دهیم.
تفریح کودکان؛ مقولهای که از دوران قدیم مورد توجه بوده است!
شاید فکر کنید که اهمیت تفریح کودکان موضوعی نسبتا نوظهور و جدید باشد. اکثر ما این تصور را داریم که در دهههای قبل، مقولهی تفریح کودک برای کسی مهم نبوده است. کودکان صرفا نیروی کاری بودهاند که برای کمک به والدین و مصارف اقتصادی به دنیا میآمدند. با این همه ، شواهدی وجود دارد که ثابت میکند علیرغم بهرهبرداری از کودکان، در زمان قدیم به اهمیت تفریح کودکان بهعنوان مسئلهای مهم نگاه میشده است.
سنگنگارههای کشف شده از دوران باستان، اهمیت تفریح کودکان را نشان میدهند.
برای مثال، روسو، پدر علم روانشناسی رشد ، نظریه مهمی در این مورد ارائه داده است. وی معتقد بود برای پرورش حواس کودکان لازم است که به تفریح کودکان در دل طبیعت اهمیت ویژه دهیم. در واقع تفریح کودکان در طبیعت راهی برای کشف جهان از طریق حواس و پرورش اشتیاق و روحیهی جستجوگری دانسته شده است.
تفریح کودکان در طبیعت، اصل تربیتی مهمی که با رشد مدرنیته فراموش شده است!
بیشک یکی از مسائل تربیتی مهمی که در تمام دوران برآن تاکید شده پیوند انسان و طبیعت است. روانشناسِ بهنامِ کودک، مونته سوری معتقد بود که روی کار آمدن مدارس و جوامع مدرن ارزش تفریح کودکان در طبیعت را به دست فراموشی میسپارد. این روانشناس اعتقاد داشت که کودک بیش از هرچیز به پیوند با طبیعت احتیاج دارد. تفریح کودکان در طبیعت باعث میشود آنها خودبهخود آرام شوند و به مشاهده دنیای اطراف بپردازند.
تفریح کودکان در دل طبیعت باعث میشود آنها از دیدن منظره یک گل، حیوان یا حتی یک حشره ، لبریز از شادی و تعجب شوند. این برانگیختگی احساسات علاوهبر پرورش حواس پنجگانه و هوش شناختی آنها ، عشق به زندگی را در آنها شکوفا میکند.
از اینرو اگر دوست دارید عشق به زندگی را در قلب فرزندتان بکارید تفریح کودکان در طبیعت را در برنامهی تربیتی فرزندتان قرار دهید.
تفریح کودکان در طبیعت باعث پرورش مهارتهای شناختی، فعالیتهای جسمی و عشق به زندگی در آنها میشود.
لوازم الکترونیکی؛ قاتل روابط گرم والد-فرزندی
به جرات میتوان تبلت، موبایل و سایر ابزار الکترونیکی را قاتل پنهانی دانست که بازی کردن کودکان با والدین را از میان برداشته است. متاسفانه در دهه اخیر با فراگیر شدن ابزارآلات الکترونیکی وقت گذراندن والدین با فرزندان دیگر مثل قبل وجود ندارد. اینطور که به نظر میرسد هرساله سن استفاده از موبایل، تبلت و سایر ابزار الکترونیکی پایینتر میآید. این مسئله علیرغم تبعات فاجعهآمیزی که به همراه دارد جدی گرفته نمیشود.
همانطور که گفتیم روی آوردن کودکان از سن کم به ابزار الکترونیک، باعث عدم وقتگذراندن والدین با کودکان و عدم بازی کردن کودکان با والدین میشود. این مسئله به خودیخود در درجه اول شکلگیری دلبستگی ایمن بین کودکان و والدین را مختل میکند. همچنین آنها را از حس داشتن تکیهگاهی امن محروم میسازد. این عدم تعامل با والدین در قالب بازی، باعث یاد نگرفتن ارتباطات اجتماعی اولیه و ناتوانی در درک احساسات و چهرهخوانی میشود. همین مسئله متاسفانه زمینهی بروز اختلال اوتیسم است.
از اینرو طراحی تفریح فرزند بدون موبایل و تبلت و کنسول های بازی از اقدامات مهمی است که در اهمیت تفریح کودکان باید مدنظر قرار داده شود.
تفریحات جنبشی و حرکتی؛ لازمهی طراحی یک تفریح مفید است.
همانطور که قبلا فهمیدیم، تفریح فرزند بدون موبایل و تبلت و کنسول های بازی یک گام موثر در طراحی یک تفریح سالم است. در قدم بعدی برای جایگزین کردن تفریح مناسب، لازم است کودکان را با فعالیتهای جسمی درگیر کنیم.
تفریحات جنبشی و حرکتی، در کنار تفریح کودکان در طبیعت ، راهی طلایی برای رشد کودک است.
طبیعت، بستری امن برای تربیت کودکانی سالم و خوشحال!
قطعا تاکنون به اهمیت تفریح در تربیت کودکان پی بردهاید. حالا وقتش است که به ارائه راهحل طلایی برای ساختن تفریحاتی مناسب فرزندتان بپردازیم. در قدم اول ، تفریح فرزند بدون موبایل و تبلت و کنسول های بازی را جدی بگیرید. هیچچیز نمیتواند جای بازی کردن کودکان با والدین و وقت گذراندن والدین با فرزندان را بگیرد. بازی کردن همدلانه با کودکان از همان سنین پایین به طرز باورنکردنی باعث رشد شناختی، هیجانی کودکان و همچنین شکلگیری دلبستگی ایمن میشود.
در ادامه باید اضافه کرد که همیشه در تربیت فرزندتان فطرت انسانی او را درنظر بگیرید. از آنجایی که ذات انسان با طبیعت گره خورده ، تفریح کودکان در طبیعت اصل مهمی است که باعث رشد آنها میشود. پس ابزار الکترونیکی را از دست فرزندتان بگیرد و تفریح کودکان در دل طبیعت را جایگزین آن کنید.
همچنین باید درنظر داشته باشید که تفریحات جنبشی و حرکتی در طبیعت میتواند شادابی و سرزندگی را به زندگی کودک و شما بازگرداند. پس اگر کودک دلبندتان بیشتر روز را در حالت بیجنبوجوش و ساکن به سرمیبرد ، وقتش است او را از این وضع بیرون بکشید. حتی اگر امکان سفر به طبیعت را ندارید ، گذراندن وقت در یک پارک یا بوستان میتواند گامی موثر در این جهت باشد.
در آخر باید بگوییم کودکی دورانی است که به سرعت برق و باد میگذرد اما پایههای آینده فرد را میسازد. از اینرو تفریحات و سبک زندگیای که برای کودک درنظر میگیرید زندگی او را خواهد ساخت. هرگونه غفلت در این زمینهها میتواند اثرات جبرانناپذیری را به کودک و آیندهاش وارد کند.